Luto – Review
Κάποιες φορές, η φυλακή δεν έχει αλυσίδες και κάγκελα. Είναι άυλη, αόρατη, αλλά και πάλι τόσο παρούσα, τόσο σφιχτά δεμένη γύρω από το μυαλό μας, που ξεχνάμε μέχρι και το πώς είναι να αναπνέουμε ελεύθερα. Πλάθεται από τα δυνατότερα και πιο αβάσταχτα συναισθήματά μας, ιδίως αυτά που κουβαλάμε μέσα μας πολλά χρόνια, όπως την μελαγχολία, την οργή, την ανημποριά, το πένθος, και μπερδεύεται με την καθημερινότητα και την ρουτίνα μας σε τέτοιο βαθμό που ακόμη και το σπίτι μας, το οποίο θα έπρεπε να είναι το ασφαλές καταφύγιό μας, μοιάζει πλέον σκοτεινό, διεστραμμένο, επικίνδυνο.
Μια τέτοια είδους κατάσταση μας περιγράφει με τον δικό του τρόπο ο νέος horror τίτλος από την εκδότρια εταιρία Selecta Play και το στούντιο ανάπτυξης Broken Bird Games με την ονομασία Luto, ο οποίος μας τοποθετεί πίσω από τα μάτια του Sam, ενός άνδρα που ζει την -εμπλουτισμένη από την φωνή ενός αόρατου αφηγητή- καθημερινότητά του. Ξεκινώντας την μέρα του μπροστά σε έναν σπασμένο καθρέπτη στο μπάνιο, και έπειτα κατεβαίνοντας στο -γεμάτο κούτες μετακόμισης- χολ και παίρνοντας τα κλειδιά του για να πάει στην δουλειά, μας παρουσιάζει μια ζωή όπου κάθε μέρα μοιάζει ίδια και απαράλαχτη, με τον Sam να ετοιμάζεται για μια νέα αρχή, χωρίς όμως να κάνει ποτέ το πρώτο απαραίτητο βήμα.
Εκ πρώτης όψεως, τόσο τα φωτεινά χρώματα του σπιτιού του, όσο και η ζεστή και οικεία φωνή του αφηγητή μας κάνει να αισθανόμαστε λες και βρισκόμαστε στην αρχή από μια feel-good ταινία, πάνω όμως που αρχίζουμε να συνηθίζουμε την ρουτίνα του πρωταγωνιστή και νιώθουμε μια σχετική ασφάλεια στο σπίτι του, τα πράγματα αλλάζουν, και το Luto μας δείχνει το πραγματικό του πρόσωπο.
Στην αρχή, οι αλλαγές είναι μικρές, και ίσως να μοιάζουν τυχαίες. Τα κλειδιά για παράδειγμα είναι σε διαφορετικό μέρος από εκεί που μας περιμένουν κάθε μέρα, και το αυτόματο αρωματικό σπρέι που μας υποδέχεται μόλις βγούμε από το μπάνιο μπορεί να μας αγνοήσει ένα πρωί. Τίποτα το ανησυχητικό, απλώς λεπτομέρειες που ξεχωρίζουν εύκολα μέσα στην ρουτίνα. Γρήγορα όμως τα πράγματα ξεφεύγουν, βρισκόμαστε σε μέρη που δεν έχουμε ξαναδεί, το σκοτάδι αρχίζει να μας κατακλύζει, σεντόνια που μοιάζουν να κρύβουν κινδύνους πίσω τους καραδοκούν σε κάθε γωνία και, σαν να μην έφτανε αυτό, ο κάποτε φιλικός αφηγητής αρχίζει να αλλάζει συμπεριφορά, να γίνεται σκοτεινός, απειλητικός.
Και κάπως έτσι, σταματάμε να αναρωτιόμαστε μήπως κάναμε λάθος και βάλαμε να παίξουμε έναν διαφορετικό τίτλο, και βυθιζόμαστε μέσα στα όσα κάνουν το Luto να ανήκει στην horror κατηγορία, αλλά και να ξεχωρίζει ανάμεσα σε άλλους τίτλους του είδους.
Ξεκινώντας με την ανάλυση της ιστορίας του τίτλου, το Luto μας παρουσιάζει έναν πρωταγωνιστή γεμάτο πόνο, απελπισία, και ενοχή, συναισθήματα που τον τρώνε από μέσα και που στρεβλώνουν το μυαλό του με έναν πρωτόγνωρο και τρομακτικό τρόπο. Μέσα από τα διάσπαρτα κόμικς που έχει ζωγραφίσει ο ίδιος, τα σημειώματα που έχει αφήσει η οικογένειά του, αλλά και τις αναπολήσεις που μοιράζεται μαζί μας, μαθαίνουμε πως έχει έρθει αντιμέτωπος με άπλετο θάνατο, χάνοντας πολλά αγαπημένα του πρόσωπα, κάτι που όπως φαίνεται δεν μπορεί να διαχειριστεί.
Σε αυτό το σημείο θα ήταν καλό να επισημάνω πως τα θέματα που “κουβαλάει” το Luto είναι βαριά και στενάχωρα, και αν έχετε ευαισθησία σε ό,τι αφορά τον θάνατο, την αυτοκτονία και την κατάθλιψη, θα χρειαστεί είτε να αποφύγετε να ασχοληθείτε μαζί του, είτε να προετοιμαστείτε για ένα δύσκολο αλλά εν τέλη σημαντικό για εσάς ταξίδι.
Το “ζουμί” της ιστορίας λοιπόν κρύβεται στο προαναφερθέν πένθιμο παρελθόν του Sam, τα μέλη της οικογένειας που έχει χάσει και τα κομμάτια του εαυτού του που χάθηκαν μαζί τους. Όμως, το Luto δεν εστιάζει στα γεγονότα του παρελθόντος, αντιθέτως μας βάζει να ζήσουμε στο διαστρεβλωμένο, παράξενο, και ανατριχιαστικό παρόν. Και αυτό το παρόν ζητά από τους παίκτες να το αποκωδικοποιήσουν, να βγάλουν το νόημα πίσω από το σκοτάδι του, και να ορίσουν το τέλος του, γεγονός που μπορεί να μην αρέσει σε όσους προτιμούν ξεκάθαρες εξηγήσεις.
Ευτυχώς όμως για εμένα, ο τρόπος εξιστόρησής του μου άρεσε ιδιαίτερα, καθώς όχι μόνο ένιωθα τον εαυτό μου να ταυτίζεται ολοένα και περισσότερο με τον Sam και να καταλαβαίνει τους λόγους που βλέπει τα όσα βλέπει, αλλά κατέληξα να αφιερώνω μπόλικο χρόνο τα βράδια μου πριν κοιμηθώ ανακαλώντας νέες λεπτομέρειες και τοποθετώντας περισσότερα κομμάτια στο νοητικό παζλ που έφτιαξα με τις θεωρίες μου σχετικά με το ποιο είναι το πραγματικό παρόν του τίτλου, ιδίως αφού είδα τους τίτλους τέλους του, τους οποίους και θα συναντήσετε μετά από περίπου 4-5 ώρες.
Το νοητικό παζλ όμως που έφτιαξα εγώ δεν είναι το μόνο παζλ του Luto, καθώς ο τίτλος περιλαμβάνει μια πληθώρα από γρίφους διαφόρων επιπέδων δυσκολίας. Κάποιοι από αυτούς θέλουν απλώς να εξερευνήσετε λίγο το περιβάλλον, άλλους μπορεί να τους περάσετε από τύχη, ενώ κάποιοι άλλοι απαιτούν αρκετή σκέψη και ευρηματικότητα, κάνοντάς σας να αναζητείται την παραμικρή λεπτομέρεια παντού για μια δόση έμπνευσης. Το τελευταίο από αυτά τα είδη γρίφων το συνάντησα μια δύο φορές μόνο, και χρειάστηκαν όντως αρκετή σκέψη, ωστόσο ήταν αρκετοί για να σταματήσουν κάπως τον ειρμό του τρόμου που βίωνα, κάνοντάς με να περιφέρομαι άσκοπα σε ένα μέρος που θα έπρεπε να φοβάμαι για να βρω την λύση.
Και κάπως έτσι περνάμε στον βασικό λόγο που ενδιαφερθήκατε για το Luto· τον τρόμο του. Εδώ λοιπόν έφτασε η στιγμή να σας διαβεβαιώσω πως το Luto είναι ένας από τους τρομακτικότερους τίτλους που έχω παίξει, κάνοντάς με ωστόσο να φοβάμαι με έναν διαφορετικό τρόπο από αυτόν που είχα φανταστεί. Για την ακρίβεια, το Luto ανήκει στην κατηγορία του ψυχολογικού τρόμου, και δεν αρκείται στην χρήση φθηνών jumpscares για να καθηλώσει τους παίκτες. Αντιθέτως, χτίζει τον τρόμο του αργά και αποτελεσματικά, ρίχνοντάς τους μέσα σε έναν σκοτεινό κόσμο γεμάτο ανατριχιαστικές λεπτομέρειες, κάνοντάς τους να νιώθουν λες και κάποιος τους παρακολουθεί χωρίς σταματημό, και μετατρέποντάς τους σε ένα ον φοβισμένο, τρελαμένο, και πάνω από όλα αβοήθητο.
Όλα αυτά ενισχύονται χάρη στα δυνατότερα “κόλπα” ανατριχίλας που έχει ενσωματώσει η Broken Bird Games στο Luto, τις στιγμές όπου χάνεις τον απόλυτο έλεγχο. Για να μην σας το χαλάσω, δεν θα αποκαλύψω ποιες ήταν αυτές οι στιγμές, θα σας πως απλά πως το Luto κατάφερε να πλησιάσει πιο πολύ την κληρονομιά που άφησε πίσω του το P.T. του Hideo Kojima από οποιονδήποτε άλλο τίτλο του είδους, κάνοντας τον παίκτη ένα με τον Sam, παίρνοντας τον έλεγχο από τα χέρια του με διάφορους τρόπους, και έπειτα φτάνοντας σε σημείο να “σπάσει” τον άυλο φραγμό για να φτάσει τον απόλυτο ψυχολογικό τρόμο.
Ο τρόμος αυτός αποδόθηκε εξαιρετικά και χάρη στον δυνατό οπτικό τομέα του Luto, ο οποίος προσέφερε ρεαλισμό, άπλετες λεπτομέρειες, και άρτια εφέ φωτισμού, αλλά και τον ακουστικό του τομέα, διαθέτοντας απολαυστικό voice-acting, ανατριχιαστικά sound effects, αλλά και όμορφη, ατμοσφαιρική μουσική. Ο τεχνικός τομέας του τίτλου ήταν επίσης καλοφτιαγμένος, παρόλο που σήκωσε “βαρύ” φορτίο, ιδίως στην τελευταία περίπου ώρα ενασχόλησής μου με τον τίτλο όπου και υπήρχαν τα πιο απαιτητικά του τεχνικά κομμάτια.
Το μοναδικό ίσως τεχνικό λάθος που αντίκρυσα στο Luto αφορούσε την UI του, και το γεγονός πως ο τίτλος είχε ως προεπιλογή την Ισπανική γλώσσα. Αυτό από μόνο του φυσικά δεν είναι πρόβλημα, ειδικά μιας και η Broken Bird Games είναι ένα ισπανικό στούντιο ανάπτυξης, ωστόσο πολλές φορές το μενού του τίτλου γυρνούσε πίσω στην προεπιλεγμένη γλώσσα και έπρεπε να την αλλάξω αρκετές φορές κατά την διάρκεια ενασχόλησής μου μαζί του, ενώ ορισμένοι υπότιτλοι παρέμειναν στα ισπανικά ακόμη και μετά την αλλαγή. Το φαινόμενο αυτό ήταν σπάνιο, και ευτυχώς δεν επηρέασε το voice-acting, οπότε συνέχιζα να καταλαβαίνω τα όσα έλεγε ο αφηγητής, ωστόσο ήταν κάτι που προφανώς έπρεπε να αναφέρω.
Εν κατακλείδι, το Luto είναι ένας από τους τρομακτικότερους τίτλους που είχα την τύχη να απολαύσω, προσφέροντας μια ανατριχίλα πρωτόγνωρη και προσωπική, και συνδυάζοντας τον ρεαλισμό της ζωής με τα τρελά μέρη που μπορεί να σε πάει το μυαλό σου. Είναι ίσως ό,τι πιο κοντινό μπορέσαμε να βρούμε στο θρυλικό P.T., χωρίς ωστόσο να χάνει την δική του ταυτότητα, και πάει τον ορισμό του ψυχολογικού τρόμου σε νέα αχαρτογράφητα εδάφη, τα οποία σίγουρα θα αποτελέσουν έμπνευση για μελλοντικούς τίτλους του είδους. Αν σας αρέσει ο τρόμος, και δεν φοβάστε να εξερευνήσετε ορισμένες διανοητικές διαταραχές με έναν τόσο ωμό και διαστρεβλωμένο τρόπο, τότε το Luto είναι ο απόλυτος τίτλος για εσάς.
Ο τίτλος παραχωρήθηκε από την εκδότρια εταιρία για τις ανάγκες του review.
